جهش ناگهانی قیمت نفت در پی حملات آمریکا به ایران؛ بازگشت قیمت‌ها به دوران جنگ

به گزارش مستر دانستنی به نقل از الجزیره (Al Jazeera)، به دنبال درگیری‌های مجدد میان ایالات متحده و ایران که آتش‌بس شکننده اخیر را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است، قیمت نفت در بازارهای جهانی با جهش شدیدی همراه شد؛ این در حالی است که پیش از این، بازار انرژی با کاهش قیمت‌ها به آرامش نسبی رسیده بود.

قیمت نفت خام برنت به عنوان شاخص اصلی بازار بین‌المللی، روز چهارشنبه بیش از ۳ درصد افزایش یافت و روند نزولی هفته‌های گذشته را که قیمت‌ها را به سطح پیش از جنگ بازگردانده بود، کاملاً معکوس کرد. به طوری که در ساعت ۰۶:۳۰ به وقت گرینویچ، معاملات آتی نفت برنت برای تحویل در ماه سپتامبر به ۷۶.۴۸ دلار در هر بشکه رسید که این رقم، بالاترین میزان از تاریخ ۲۳ ژوئن به شمار می‌رود.

تاثیر تنش‌های تنگه هرمز بر بازارهای بورس آسیا

به دنبال این نوسانات شدید در بازار انرژی، بازارهای سهام آسیایی واکنش‌های متفاوتی از خود نشان دادند؛ بورس توکیو و سئول با زیان‌های سنگینی مواجه شدند، در حالی که بازارهای تایپه و هنگ‌کنگ روند صعودی را تجربه کردند.

این نوسانات و آشفتگی‌های اخیر در بازار پس از آن آغاز شد که ایالات متحده در پاسخ به حمله به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز، حملاتی را علیه ایران آغاز کرد و معافیت موقت تحریم‌های نفت ایران را به طور ناگهانی لغو نمود. مقامات آمریکا، قطر و عربستان سعودی، ایران را مسئول حمله به این کشتی‌های تجاری دانسته‌اند.

بیانیه ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) درباره حملات

ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در شبکه اجتماعی ایکس (X) اعلام کرد که «مجموعه‌ای از حملات قدرتمند را علیه ایران آغاز کرده است تا هزینه‌های سنگینی را به دلیل هدف قرار دادن و حمله به خدمه کشتی‌های تجاری متشکل از غیرنظامیان بی‌گناه در یک آبراه بین‌المللی تحمیل کند».

اگرچه تهران به طور مستقیم مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته، اما بارها به کشتی‌ها هشدار داده است که از تردد در مسیرهای تایید نشده این آبراه خودداری کنند. در همین راستا، کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، پیش از این اعلام کرده بود که تهران در واکنش به لغو معافیت تحریم‌ها، اقدامات قاطعی را برای حفظ منافع و امنیت خود انجام خواهد داد. وی این اقدام واشنگتن را «نقض آشکار» تفاهم‌نامه‌ای (MoU) دانست که در ۱۷ ژوئن میان دو کشور امضا شده بود.

ابهام در کنترل آبراه و آینده قیمت نفت خام

تونی سیکامور، تحلیلگر بازار در موسسه IG Australia، اعلام کرد که متن تفاهم‌نامه ژوئن در خصوص کنترل تنگه و مدیریت ترافیک دریایی به عمد مبهم نگاشته شده بود. به گفته سیکامور، اختلاف نظر میان آمریکا و ایران بر سر اینکه آیا این تنگه یک آبراه بین‌المللی است یا بخشی از آب‌های سرزمینی ایران محسوب می‌شود، هرگز به طور کامل حل و فصل نشده است.

وی در یادداشتی به مشتریان خود افزود:

«باید منتظر ماند و دید آیا حملات امروز صبح آمریکا به این تشدید تنش‌ها پایان می‌دهد یا اینکه ایران تصمیم می‌گیرد با اقداماتی که منجر به یک جنگ تمام‌عیار نشود، اهرم فشار خود را بر این تنگه حفظ کند. در کمترین حالت، این وضعیت بازارها را در حالت آماده‌باش و تنش نگه می‌دارد و نشان می‌دهد که قیمت نفت خام در حال حاضر کف‌سازی خود را انجام داده است.»

لغو فوری معافیت‌های تحریمی فروش نفت ایران

حملات نظامی ایالات متحده پس از اقدام مجزای وزارت خزانه‌داری آمریکا در اواخر روز سه‌شنبه مبنی بر لغو معافیت ۶۰ روزه تحریم‌های فروش نفت ایران صورت گرفت. وزارت خزانه‌داری ماه گذشته در چارچوب مذاکرات گسترده‌تر با تهران، مجوز فروش نفت ایران را تا ۲۱ آگوست صادر کرده بود، اما بر اساس بیانیه وب‌سایت این وزارتخانه، تراکنش‌های مالی دیگر پس از ساعت ۱۲:۰۱ بامداد به وقت شرقی (۰۴:۰۱ GMT) در تاریخ ۱۷ جولای مجاز نخواهند بود. این دستور جدید همچنین مجوز هرگونه تراکنش جدید از جمله خرید یا بارگیری نفت را پس از روز سه‌شنبه ابطال می‌کند.

پیش‌بینی کارشناسان از آینده بازار جهانی انرژی

سائول کاوونیچ، رئیس تحقیقات انرژی در موسسه MST Financial، اعلام کرد که انتظار دارد قیمت نفت به دلیل تداوم شرایط پرخطر در تنگه هرمز و پایان یافتن روند آزادسازی ذخایر اضطراری نفت، همچنان بالا باقی بماند. کاوونیچ در مصاحبه با الجزیره گفت:

«ایران کاملاً قصد دارد کنترل خود را بر تنگه هرمز در هفته‌های آینده تثبیت کند؛ موضوعی که برای آمریکا، بسیاری از کشورهای حوزه خلیج فارس و خریداران جهانی غیرقابل قبول است. این امر می‌تواند منجر به این شود که عبور و مرور از تنگه برای ماه‌ها زیر ۵۰ درصد سطح قبل از جنگ باقی بماند و شاهد درگیری‌های دوره‌ای باشیم.»