تصاحب جنجالی Wisk Aero توسط آرچر اوییشن؛ توافق بزرگ بوئینگ در صنعت تاکسی‌های پرنده

سه سال پس از تسویه حساب و پایان دادن به دعوای حقوقی جنجالی بر سر اسرار تجاری، شرکت سازنده هواپیماهای الکتریکی آرچر اوییشن (Archer Aviation) حالا مالک رقیب سابق خود یعنی Wisk Aero شده است. بر اساس مفاد این قرارداد و طبق پرونده رگولاتوری منتشرشده در روز دوشنبه، کمپانی بوئینگ (Boeing) موافقت کرده است که Wisk Aero و دو شرکت تابعه دیگر خود را در قبال دریافت سهمی از سهام آرچر، به این شرکت واگذار کند. این دو شرکت تابعه دیگر شامل SkyGrid (فعال در زمینه نرم‌افزار مدیریت حریم هوایی دیجیتال و ترافیک هوایی) و شرکت پهپادسازی Insitu هستند.

به گزارش مستر دانستنی به نقل از تک‌کرانچ، طبق اسناد رگولاتوری و اظهارات یک منبع آگاه، بوئینگ سهام جدیدی از آرچر معادل ۱۹.۷۵ درصد از سهام معوق این شرکت را درست پیش از نهایی شدن معامله دریافت خواهد کرد که در نهایت منجر به مالکیت حدود ۱۶.۵ درصدی بوئینگ در آرچر اوییشن پس از انجام معامله می‌شود. این ادغام و تصاحب تجاری نقطه پایانی بر روابط تلخ و پرچالش گذشته میان دو شرکت توسعه‌دهنده هواپیماهای عمودپرواز الکتریکی (eVTOL) محسوب می‌شود.

از شکایت و دادگاه جنجالی تا همکاری تاریخی آرچر و Wisk Aero

در آوریل ۲۰۲۱، شرکت Wisk از آرچر به اتهام «سرقت گستاخانه» اطلاعات محرمانه و مالکیت فکری شکایت کرد. این درگیری‌های حقوقی دو سال به طول انجامید تا اینکه دو شرکت به توافقی غیرمنتظره دست یافتند؛ توافقی که نه تنها به این دادگاه و شکایت متقابل ۱ میلیارد دلاری آرچر برای دریافت خسارت پایان داد، بلکه نقطه آغازی برای یک همکاری جدید شد. طبق مفاد آن توافقنامه، آرچر پذیرفت که Wisk را به عنوان تامین‌کننده انحصاری فناوری‌های خودران خود انتخاب کند. همچنین آرچر در آن زمان موافقت کرد که به Wisk اختیار خرید تا سقف ۱۳,۱۷۶,۶۳۶ سهم از سهام عادی خود را با قیمت ۰.۰۱ دلار به ازای هر سهم بدهد.

تاریخچه Wisk Aero؛ از پروژه کیتی‌هاک لارری پیج تا سرمایه‌گذاری سنگین بوئینگ

شروع کار Wisk Aero با استارتاپ کیتی‌هاک (Kittyhawk) بود؛ یک استارتاپ هوانوردی الکتریکی به رهبری سباستین ترون (هم‌بنیان‌گذار کارخانه پروژه‌های بلندپروازانه X در آلفابت) و با حمایت مالی لاری پیج، هم‌بنیان‌گذار گوگل. کیتی‌هاک که در سپتامبر ۲۰۲۲ تعطیل شد، پروژه‌های مختلفی از هواپیماهای الکتریکی داشت؛ از جمله یک وسیله نقلیه تک‌نفره، تمام الکتریکی و عمودپرواز به نام Flyer و پروژه Heaviside که یک هواپیمای الکتریکی قدرتمندتر، کم‌صداتر و زمانی سری بود که می‌توانست به صورت خودران در هر جایی پرواز کرده و فرود بیاید.

اما در نهایت این برنامه Cora کیتی‌هاک بود که به حیات خود ادامه داد. Cora که یک تاکسی پرنده خودران دو نفره بود، در اواخر سال ۲۰۱۹ در قالب یک سرمایه‌گذاری مشترک با کمپانی بوئینگ جدا شد. این شرکت مشترک بعداً به Wisk تغییر نام داد و هدف خود را توسعه و تجاری‌سازی تاکسی‌های هوایی خودران الکتریکی قرار داد.

بوئینگ میلیون‌ها دلار سرمایه روانه این پروژه کرد. در اوایل سال ۲۰۲۲، بوئینگ ۴۵۰ میلیون دلار دیگر در Wisk سرمایه‌گذاری کرد و تا سال ۲۰۲۳، Wisk به یکی از شرکت‌های تابعه کاملاً متعلق به بوئینگ تبدیل شد.

جهش بزرگ آرچر اوییشن؛ از تاکسی‌های پرنده شهری تا صنایع دفاعی و نظامی

در همین حال، آرچر، استارتاپ مستقر در کالیفرنیا که در سال ۲۰۱۸ تأسیس شد، برنامه وسایل نقلیه عمودپرواز الکتریکی (eVTOL) خود را فراتر از طرح اولیه برای ساخت یک شبکه تاکسی هوایی گسترش داده است. این شرکت چند سال پیش وارد صنایع دفاعی شد و در دسامبر ۲۰۲۴ سرمایه‌ای ۴۳۰ میلیون دلاری برای تامین مالی برنامه جدید Archer Defense جمع‌آوری کرد. در سال ۲۰۲۵ نیز ۳۰۰ میلیون دلار دیگر از سرمایه‌گذاران حقوقی مانند BlackRock و Wellington جذب کرد. آرچر همچنین یک قرارداد انحصاری با شرکت اسلحه‌سازی Anduril امضا کرد تا به‌طور مشترک یک هواپیمای عمودپرواز هیبریدی (گازی-الکتریکی) را برای کاربردهای دفاعی حیاتی توسعه دهد.

شرکت آرچر که در سال ۲۰۲۱ از طریق ادغام با یک شرکت چک سفید (SPAC) عمومی شد، به پیشرفت‌های خود در زمینه هواپیمای تمام الکتریکی Midnight نیز ادامه می‌دهد. اوایل این ماه، آرچر یک پرواز رفت و برگشت با خلبان را بین فرودگاه شهری سالیناس و فرودگاه منطقه‌ای مونتری با موفقیت انجام داد؛ زیرا این شرکت خود را برای آغاز عملیات در ماه‌های آینده تحت «برنامه پایلوت یکپارچه‌سازی eVTOL کاخ سفید» آماده می‌کند.