قطع اینترنت در ایران؛ وقتی «امنیت» بهانه می‌شود و زندگی مردم قربانی

این‌ وضعی‌است که اینترنت، که امروز جزو ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی، آموزش، کار و ارتباط است، به یک دکمه امنیتی تقلیل یافته که هر زمان اراده شود، آن را قطع می‌کنند؟
اینترنت دیگر یک ابزار لوکس یا تفریحی نیست؛ ستون فقرات زندگی مدرن است. قطع آن یعنی قطع آموزش، قطع ارتباط، و مهم‌تر از همه، قطع نان مردم.

میلیون‌ها ایرانی با اینترنت کار می‌کنند، درآمد دارند، درس می‌خوانند و با جهان در ارتباط‌اند. این مردم نه مجرم‌اند، نه تهدید امنیتی. با این حال، هر بار اولین قربانی تصمیم‌هایی می‌شوند که پشت درهای بسته گرفته می‌شود. قطع اینترنت، چیزی جز مجازات جمعی یک ملت نیست؛ مجازاتی که هیچ توجیه اخلاقی، حقوقی و انسانی ندارد.

در کشوری که مسئولانش از «اقتصاد دیجیتال»، «اشتغال آنلاین» و «حکمرانی هوشمند» سخن می‌گویند، میلیون‌ها کسب‌وکار اینترنتی یک‌شبه به صفر درآمد رسیده‌اند. فریلنسرها، فروشندگان آنلاین، تولیدکنندگان محتوا و کسب‌وکارهای خانگی، بدون هیچ حمایت، جبران خسارت یا حتی توضیح شفافی، رها شده‌اند؛ گویی معیشت مردم کم‌اهمیت‌ترین بخش ماجراست.

تلخ‌تر آن‌که حتی جایگزینی هم وجود ندارد. شبکه‌های اجتماعی داخلی، با کیفیت پایین، محدودیت‌های گسترده و سانسور شدید، نه توان پاسخ‌گویی به نیاز ارتباطی مردم را دارند و نه امکان ادامه کسب‌وکار را فراهم می‌کنند. آنچه به‌عنوان «جایگزین» معرفی می‌شود، در عمل یک بن‌بست ارتباطی‌ست.

در این میان، هر روز یک مقام مسئول سخنی تازه می‌گوید؛ یکی وعده می‌دهد، دیگری توجیه می‌کند، یکی زمان اعلام می‌کند و دیگری همه‌چیز را تکذیب می‌کند. اما واقعیت تغییری نکرده است:
نه شفافیتی وجود دارد، نه برنامه‌ای مشخص اعلام می‌شود و نه اقدام عملی‌ای برای بازگشت اینترنت آزاد دیده می‌شود.
حرف زیاد است، اما عمل تقریباً صفر.

شاید قطع اینترنت برای برخی یک تصمیم اداری یا امنیتی باشد، اما برای مردم، به‌معنای فروپاشی زندگی روزمره است. شکاف عمیق میان تصمیم‌گیران و واقعیت جامعه، امروز به‌روشنی خود را نشان می‌دهد؛ شکافی که اگر دیده نشود، هزینه‌اش بسیار سنگین‌تر از اینترنت خواهد بود.