تانک ازت و کاربردهای آن

تانک ازت چیست؟

تانک ازت که آن را با نام های دیگر تانک نیتروژن مایع، مخزن نیتروژن و یا فلاسک نیتروژن مایع نیز میشناسند یک محفظه پیشرفته تماما عایق برای ذخیره، نگهداری و انتقال نیتروژن مایع (ازت مایع) با خلوص بالا میباشد.

 دمای نیتروژن مایع حدود 196- درجه سانتی‌گراد میباشد که برای حفظ وضعیت مایع آن، باید از تبادل حرارتی و تماس آن با گرمای محیط جلوگیری شود. به همین دلیل، تانک ازت را به‌صورت دو جداره و با فضای خلأ بین دیواره‌ها می‌سازند تا مانند یک فلاسک بسیار پیشرفته عمل کند و مانع از ورود گرما به داخل محفظه نگهداری ازت مایع شود. در اصطلاح علمی به این نوع سازه‌ها “دیوِر” (Dewar) گفته می‌شود.

عملکرد آن بسیار شبیه به فلاسک‌های معمولی در نگهداری آب گرم میباشد.

اجزای اصلی و جزئی تانک ازت

بدنه: استوانه ‌ای شکل و از جنس عایق حرارتی برای به حداقل رساندن تبادل حرارتی با محیط

درب: در قسمت بالایی تانک قرار دارد و از جنس عایق حرارتی برای جلوگیری از هدر رفتن نیتروژن مایع

شیر تخلیه: برای تخلیه نیتروژن مایع از تانک مورد استفاده قرار می­گیرد.

لوله خروجی: برای هدایت نیتروژن مایع به بیرون از تانک کاربرد دارد.

فشارسنج: برای نشان دادن فشار داخل تانک به کار می­رود.

شیر اطمینان: برای جلوگیری از افزایش بیش از حد فشار داخل تانک

نیتروژن مایع چیست؟

نیتروژن گازی بی‌ بو و بی رنگ است که تقریباً ۷۸ درصد از گاز های اتمسفر و هوای اطراف ما را به خود اختصاص داده است.

نیتروژن مایع غالباً در ستون‌ های تقطیر جز به جز هوا شکل می گیرد و استخراج می‌ شود.

نیتروژن مایع دمایی حدود منفی ۱۹۶ درجه سانتی گراد دارد و تقریباْ ۷۰۰ برابر فشرده‌ تر از نیتروژن گازی است.

نقطه جوش نیتروژن مایع پایین است به همین جهت در تماس با هوا به سرعت تبخیر می‌شود و ابر غلیظی را مانند تصویر زیر تشکیل می‌دهد.

عملکرد تانک ازت

در داخل تانک، اجزای مختلفی برای حفظ ایمنی و عملکرد بهتر و بهینه تر تعبیه شده‌اند. از جمله این بخش‌ها می‌توان به درب عایق‌دار برای جلوگیری از انتقال گرما، لوله اتصال جهت انتقال نیتروژن مایع، کنیسترها (سبدهای نگهدارنده نمونه) و یا در مدل های خاصی رک‌ها ،سوپاپ‌های اطمینان برای کنترل فشار، و حسگرهای دما جهت پایش مداوم محیط داخلی اشاره کرد.
عملکرد تانک به اینگونه است که نیتروژن مایع از طریق گردن لوله به بخش نگهداری نمونه‌ها جریان می‌یابد و موجب حفظ دمای بسیار پایین در این ناحیه می‌شود. در صورت افزایش دما یا فشار، گاز نیتروژن تبخیرشده از طریق مسیرهای ایمنی تعبیه‌شده به‌آرامی خارج می‌گردد تا از هرگونه خطر احتمالی جلوگیری شود.

انواع تانک ازت

تانک ازت ها بسته به کاربردهایشان و نیاز مشتری دارای انواع و دسته بندی های متفاوتی میباشند و شناخت انواع دسته بندی های تانک ازت میتواند به انتخاب درست و مناسب آن کمک کند.

تانک های ازت معمولا در ظرفیت های کوچک ( 2 تا 10 لیتر) تانک های متوسط(20 تا 65 لیتر) و تانک های بزرگ (115 لیتری) در برندهای مختلف موجود میباشد که معمولا تانک های کوچک مناسب مراکز تحقیقاتی کوچک و آزمایشگاه‌ها میباشد در حالی که از تانک های بزرگ برای بیمارستان‌ها، بیوبانک‌ها و مراکز تولیدی استفاده میشود.

علاوه بر ظرفیت کنیستر دار و یا رک دار بودن تانک ازت در انتخاب نوع مناسب بسیار مهم میباشد.

تانک ازت کنیستردار

تانک های کنیستردار دارای سبدهای استوانه‌ای به نام کنیستر (Canister)میباشند که محل نگهداری نمونه‌های بیولوژیکی، سلولی، اسپرم، جنین، واکسن و سایر مواد حساس به دما هستند.

 هر کنیستر با درپوش و سبدهای داخلی کوچک‌تر تقسیم‌بندی شده تا نمونه‌ها به‌صورت منظم و ایمن در نیتروژن مایع غوطه‌ور شوند. طراحی عایق حرارتی چندلایه در این تانک‌ها موجب می‌شود دمای داخلی برای مدت طولانی در حدود ۱۹۶- درجه سانتی‌گراد ثابت بماند. این نوع تانک‌ها معمولاً در آزمایشگاه‌های ناباروری، مراکز تحقیقاتی زیست‌پزشکی، دامپزشکی و بانک‌های ژنتیکی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تانک ازت رک دار

تانک ازت رک‌دار (Rack-Type)که بیشتر برای محیط‌هایی طراحی شده است که به دسترسی سریع و سازمان‌یافته به حجم بالای نمونه‌ها نیاز دارند. درون این نوع تانک، به‌جای کنیسترهای استوانه‌ای، رک‌های فلزی یا آلومینیومی چندطبقه نصب می‌شود که حاوی تعداد زیادی ویال، کرایوویال یا نی‌های نمونه است. این ساختار رک‌دار امکان شناسایی و برداشت دقیق نمونه‌ها را بدون نیاز به خارج‌کردن کل محتویات فراهم می‌کند. به‌دلیل طراحی مناسب برای تفکیک و کدنویسی نمونه‌ها، این مدل بیشتر در بانک‌های سلولی، مراکز IVF، مؤسسات تحقیقاتی بزرگ و صنایع دارویی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تانک ذخیره (بدون کنیستر/رک)

 این تانک‌ها به منظور نگهداری بلندمدت نیتروژن طراحی شده‌اند و معمولاً دهانه باریکی دارند تا تبخیر را کاهش دهند.

برای انتخاب مناسب، فاکتورهایی مانند تعداد نمونه، مدت زمان نگهداری، محدودیت فضا، بودجه و قابلیت سرویس‌دهی را باید مدنظر قرار دهید. مخازن نگهداری ازت یا نیتروژن مایع در انواع مدل ها و ظرفیت ها و از برندهای مختلفی در ایران موجود هستند.

شاید شما هم جزء آن دسته از افرادی هستین که با انواع برندهای موجود تانک نیترورژن مایع آشنایی ندارید و هنگام خرید دچار دودلی می‌شوید که کدام برند را انتخاب نمایید.

تانک ازت در برندهای MVE ، تیلور، SJ CRYOو سیگما موجود می باشد. که برند MVE و تیلور آمریکایی هستند و برند SJ CRYO  و سیگما که با نام گمرکی YDS  شناخته شده‌اند چینی می‌باشند.

هردو برند دارای تانک ازت هایی با طول عمر و کیفیت بالایی هستند و قیمت بالایی دارند اما تانک نیتروژن مایع برند MVE از معروفیت بیشتری نسبت به تانک نیتروژن تیلور برخوردار است.

تانک‌های آمریکایی با حجم 35 لیتری به بالا گزینه کاملا مناسبی برای مراکز ناباروری، مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی و آزمایشگاهای بزرگ تحقیقاتی می‌باشند.

کاربردهای تانک ازت

تانک های ازت کاربردهای بسیار گسترده‌ای به ویژه در مراکز درمانی وصنایع دارند از جمله کاربردهای این تانک ها میتوان به نمونه های زیر اشاره کرد:

• آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی: برای حفظ سلول‌ها، بافت‌ها، ویروس‌ها و نمونه‌های ژنتیکی در دمای بسیار پایین.
• مراکز ناباروری و بیوبانک: برای نگهداری اسپرم، تخمک، جنین و زیست‌نمونه‌ها تحت شرایط کنترل شده.

• بیمارستان‌ها و مراکز درمانی: ذخیره نمونه‌های خونی، بافتی، اعضای پیوندی و فرآورده‌های خونی.
• صنعت داروسازی و بیوتکنولوژی: استفاده در فرایندهای کرایوژنیک، واکنش‌های سرد، و ذخیره‌سازی مواد حساس دما.
• صنعت غذایی و سردسازی: استفاده به عنوان عامل سرمایشی در برخی فرآیندها یا جابجایی مواد حساس به دما.
• پوشش گازی و محافظت از جو: نیتروژن در حالت گازی برای پوشش و جلوگیری از اکسیداسیون مواد حساس نیز استفاده می‌شود
• خنک کننده برای کار با بتن: نیتروژن‌مایع، خنک‌کننده‌ای نوین برای بتن‌ریزی است که با جذب گرمای اضافی، مقاومت، کیفیت و سرعت گیرش بتن را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. این ماده با کند کردن فرآیند هیدراتاسیون، کریستال‌های سیمان متراکم‌تری را تشکیل داده و در نهایت، بتنی با ویژگی‌های برتر تولید می‌کند.

گاز جوشکاری در خودروسازی: در صنایع خودروسازی، از مخلوط گازهای نیتروژن و آرگون به عنوان گاز محافظ در جوشکاری استفاده می‌شود. این گازها با ایجاد اتمسفر بی‌اثر در محل جوش، از اکسید شدن فلز و ایجاد تخلخل در جوش جلوگیری می‌کنند.

انتخاب گرید مناسب تانک ازت برای هر کاربرد، به عوامل مختلفی مانند خلوص مورد نیاز، حجم مصرفی و نوع کاربرد بستگی دارد

راهنمای خرید تانک ازت

قبل از هرگونه اقدام به خرید تانک ازت بهتر است برای انتخابی بهتر به یکسری سوال جواب دهید سوالاتی مثل:

•  تانک ازت، تانک نیتروژن مایع و فلاسک نیتروژن، مخزن ازت مایع چه تفاوتی دارند؟ آیا همگی عناوین یک محصولا هستند یا با یکدیگر متفاوتند؟
• کدام برند تانک نیتروژنی معتبر تر است؟
• فلاسک نیتروژنی خوب با قیمت مناسب و سلامت کامل از کجا می‌توانم تهیه کنم؟
• تانک ازت با کدام ظرفیت برای من کارآمد است؟
• راه های شناخت یک تانک ازت مطمئن چیست؟
• میزان مصرف نیتروژن ماهانه تانک ازت چقدر است؟

با دانستن و تعیین تعداد نمونه، مدت نگهداری، محیط استفاده و بودجه، مشاوران آبان مهر میتوانند شمارا در انتخاب مناسب ترین مدل و ظرفیت تانک ازت یاری کنند.

تانک ازت یک ابزار حیاتی برای بسیاری از کاربردهای علمی، پزشکی و صنعتی است. با انتخاب آگاهانه مدل، رعایت نکات ایمنی و نگهداری اصولی، شما می‌توانید از کارایی بالا و دوام طولانی دستگاه بهره‌مند شوید.

نتیجه گیری:

تانک ازت یک ابزار حیاتی برای بسیاری از کاربردهای علمی، پزشکی و صنعتی است. این مخزن پیشرفته، با ساختار دو جداره و وجود فضای خلأ میان دیواره‌ها، از تبادل حرارتی با محیط جلوگیری کرده و دمای نیتروژن مایع را در حدود منفی ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد ثابت نگه می‌دارد. به همین دلیل، تانک ازت یکی از ایمن‌ترین و کارآمدترین ابزارها برای ذخیره‌سازی سلول‌ها، نمونه‌های آزمایشگاهی، مواد ژنتیکی، بافت‌های زیستی و حتی فرآورده‌های دارویی محسوب می‌شود. با انتخاب آگاهانه مدل، رعایت نکات ایمنی و نگهداری اصولی تانک ها، شما می‌توانید از کارایی بالا و دوام طولانی دستگاه بهره‌مند شوید.

در کنار انتخاب مدل مناسب، خرید از یک مرکز معتبر و متخصص اهمیت زیادی دارد. فروشگاه آبان مهر به‌عنوان یکی از تأمین‌کنندگان و وارد کنندگان معتبر مجموعه‌ای کامل از انواع تانک ازت را با ظرفیت‌ها و ویژگی‌های متنوع ارائه می‌دهد. ویژگی‌هایی مانند کیفیت ساخت بالا، ضمانت اصالت کالا، خدمات پس از فروش حرفه‌ای و پشتیبانی فنی باعث شده این مجموعه به انتخاب اول بسیاری از مراکز تحقیقاتی و صنعتی تبدیل شود.